AB’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) 1 Ocak itibarıyla devreye giriyor. Demi-çelikten çimentoya kadar 6 sektörde karbon emisyonları için ödeme yapılacak; Türkiye en fazla etkilenecek ülkeler arasında.
Avrupa Birliği’ne (AB) ithal edilen demi-çelik, alüminyum, çimento, gübre, elektrik ve hidrojen gibi ağır sanayi ürünlerinin neden olduğu karbon emisyonları için 1 Ocak’tan itibaren ödeme yapılması gerekiyor. Uygulamanın en fazla etkileyeceği ülkeler arasında Türkiye de yer alıyor.
Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM), ilk aşamada karbon kaçağı riski yüksek olan bu 6 sektörü kapsıyor. Mekanizmanın, 2030 yılına kadar organik kimyasallar ve polimerler gibi diğer Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) kapsamındaki ürünlere de genişletilmesi planlanıyor.
AB, SKDM ile sanayinin çevre standartları daha düşük ülkelere kaymasının önüne geçmeyi hedefliyor. Avrupa Komisyonu verilerine göre, mekanizmadan elde edilecek gelirlerin 2028 yılına kadar yaklaşık 1,5 milyar euroya ulaşması bekleniyor.
SKDM, AB’ye ithal edilen karbon yoğun ürünlerde üretim sürecinde oluşan sera gazı emisyonlarına maliyet yükleyerek, AB içindeki üreticilerin rekabet gücünü korumayı ve küresel ölçekte daha temiz üretimi teşvik etmeyi amaçlıyor.
Mekanizma özellikle Çin, Hindistan ve Türkiye gibi AB’ye yüksek ihracat yapan ülkelerin çelik, alüminyum ve çimento sektörlerini etkiliyor. AB’nin en büyük ticaret ortağı olan Türkiye’de, demir-çelik ve alüminyum ihracatında maliyet artışı beklenirken, düşük karbonlu üretim yapan firmaların avantaj sağlayabileceği belirtiliyor.
Çin, Hindistan, Rusya ve Güney Afrika uygulamaya karşı çıkarak bunun korumacılık anlamına geldiğini savunuyor. Bazı ülkeler ise SKDM’nin Dünya Ticaret Örgütü (WTO) kurallarıyla uyumluluğunu sorguluyor.
Mısır ise AB’den SKDM muafiyeti talep eden ilk ülke oldu. Mısır yönetimi, yerel sanayiyi korumak için iç karbon vergisi uygulamasına geçtiğini ve demir-çelik sektöründe karbon vergisi yükünün yüzde 74’ünün karşılanabileceğini açıkladı.
