Türkiye Elektrik Sektörü Sözlü Tarih Projesi başladı. Elektrik sektörünün geçmişine tanıklık eden isimlerin anlatımları arşivlenecek, belgesel ve kitap hazırlanacak.
Türkiye’de elektrik sektörünün kurumsal ve toplumsal hafızasını gelecek kuşaklara aktarmayı amaçlayan Türkiye Elektrik Sektörü Sözlü Tarih Projesi hayata geçirildi. Çalışma kapsamında sektörün geçmişinde görev alan, önemli süreçlerde sorumluluk üstlenen veya gelişmelere doğrudan tanıklık eden kişilerle görüşmeler yapılacak.
Projenin internet sitesi de yayında
Proje çerçevesinde mühendis, müteahhit, işçi, teknisyen, iş insanı, sektörel kuruluşlarda görev yapmış kişiler, taşeronlar, teknikerler, eski bakanlar ve bürokratlar dahil olmak üzere elektrik sektörünün farklı kesimlerinden isimlerin görüşlerine başvurulacak. Böylece Türkiye’nin elektrik sektörüne ilişkin birinci elden tanıklıklar kayıt altına alınarak arşivlenecek.
Projenin duyurusuyla birlikte internet sitesi de erişime açıldı. Görüşmelerin yanı sıra çalışma sürecine ilişkin duyurular ve güncellemeler de internet sitesi üzerinden paylaşılacak.
Projenin Genel Direktörlüğünü Enerji Günlüğü Genel Yayın Yönetmeni Mehmet Kara üstleniyor. Koordinatörlük görevini iletişim tarihi uzmanı Dr. Erdem Duru yürütürken, tasarım ve uygulama yönetiminden Mehmet Dayıoğlu sorumlu olacak.
Danışma kurulunda sektör ve belgesel alanından isimler yer alıyor
Belgesel ve sözlü tarih alanında deneyimli isimlerin de katkı sağlayacağı projenin Danışma Kurulu’nda Mehmet Aslan, Dr. Nejat Tamzok, Barış Sanlı, Sabiha Kötek, Zafer Arıkan, Birol Oğuz ve Haluk Direskeneli bulunuyor.
Önümüzdeki günlerde çalışmaya katkı sunabilecek yeni isimlerin de Danışma Kurulu’na davet edilebileceği belirtildi.
Belgesel ve prestij kitabı hazırlanacak
Çalışmalar sırasında gerçekleştirilen görüşmelerin tam deşifreleri ile ses ve görüntü kayıtları dijital ortamda arşivlenecek. Görüşmelere katılan kişilerin bağışlayacağı fotoğraf ve belgeler de bu arşivin içerisinde yer alacak.
Projede elde edilen kayıtlardan seçilecek içerikler YouTube kanalı ve sosyal medya hesapları üzerinden kamuoyuyla paylaşılacak. Görüşmelerden derlenecek bölümler kullanılarak Türkiye Elektrik Tarihi Belgeseli hazırlanacak ve ayrıca bir prestij kitabı yayımlanacak.
Elektrik tarihinin belgelerde yer almayan yönleri kayıt altına alınacak
Enerji Günlüğü Genel Yayın Yönetmeni Mehmet Kara, Türkiye elektrik sektörünün son 50 yıllık süreçte hem ölçek hem de teknoloji bakımından önemli bir gelişim gösterdiğini belirtti.
Kara, bu gelişimde binlerce kişinin emeği bulunduğunu ve geçmişte yaşananları ortaya koyabilecek milyonlarca değerli belgenin erişilmeyi beklediğini ifade etti. Ancak elektrik tarihinin yalnızca yazılı belgeler ve görüntülerden oluşmadığına dikkat çeken Kara, sektörün önemli dönemlerinde görev yapan veya bu süreçlere tanıklık eden kişilerin hafızalarında da çok sayıda bilgi bulunduğunu söyledi.
Mehmet Kara, projenin amacıyla ilgili şu ifadeleri kullandı:
“Günümüzde ve gelecekte akademisyenler başta olmak üzere genelde Türkiye ekonomi tarihine, özelde de Türkiye enerji ve elektrik tarihine ilgi duyanların, daha kapsamlı ve daha sağlıklı bir elektrik tarihi yazabilmelerine katkı için bu bilgilerin hafızalardan kayıtlara aktarılmasında büyük fayda olduğunu düşündük. Bu nedenle, Türkiye Elektrik Sektörü Sözlü Tarih Projesi’ni hayata geçirmeyi görev bildik. Amacımız olabildiğince fazla bilgiyi kayıt altına alabilmek. Enerji Günlüğü editör ve yazarlarının emek ve çabalarıyla başlayan bu projenin, elektrik sektörünün paydaşlarından destek göreceğini umuyoruz.”
Elektrik sektörünün geçmişine bütünsel bakış hedefleniyor
Proje Koordinatörü Dr. Erdem Duru, Türkiye’de enerji sektörünün kurumsal ve mesleki geçmişinin bugüne kadar bütünlüklü şekilde ele alınmadığını belirtti. Mevcut çalışmaların çoğunlukla belirli dönemler veya tekil kurumlar üzerinden yürütüldüğünü ifade eden Duru, elektrik altyapısına ilişkin kritik kararların ve bu kararların arka planında yaşananların yazılı kaynaklarda yeterince bulunmadığını söyledi.
Dr. Duru, proje kapsamında gerçekleştirilecek görüşmelerle barajların, santrallerin ve iletim hatlarının yapılmasına ilişkin karar süreçlerinin, o dönemin tanıkları tarafından aktarılacağını belirterek şöyle konuştu:
“Türkiye’de enerji sektörünün kurumsal ve mesleki tarihi bugüne kadar bütünsel biçimde kaleme alınmadı. Mevcut çalışmaların büyük bölümü ya belirli bir döneme ya da tek bir kuruma odaklanıyor. Barajlar, santraller ve iletim hatları kurmanın nasıl kararlaştırıldığı, nelerin yaşandığı yazılı kaynaklara yeterince yansımış değil. Bu görüşmelerle o kararların arka planını, o günleri yaşayanların ağzından belgeleyeceğiz”
Çalışmanın oluşturacağı arşivin araştırmacılara, karar vericilere ve mühendislere geçmişten aktarılan bir kaynak niteliğinde olacağını vurgulayan Duru, son yıllarda Türkiye elektrik tarihine akademik çevrelerin ve diğer araştırmacıların ilgisinin arttığına da dikkat çekti.
Duru, projenin yalnızca elektrik sektörü açısından değil, enerji sektörü ve Türkiye ekonomisinin tamamı bakımından da öncü bir çalışma olduğunu belirterek şunları söyledi:
“Elde edilecek materyaller araştırmacılara, gelecekteki karar alıcılara ve mühendislere birinci elden aktarılmış bir miras niteliği taşıyacak. Bu yönüyle projeyi sadece elektrik sektörü için değil, enerji sektörünün, hatta Türkiye ekonomisinin tamamı için de öncü bir adım olarak görüyoruz”
Arşiv ilerleyen dönemde de geliştirilecek
Projenin tasarım ve uygulama yönetimini üstlenen Mehmet Dayıoğlu ise çalışmanın yalnızca hazırlanacak belgesel ve yayımlanacak kitapla sınırlı kalmayacağını belirtti. Görüşmelerin kayıtları, derlenen fotoğraflar, belgeler ve diğer bilgilerin akademisyenlerin ve sektör tarihi üzerine araştırma yapmak isteyenlerin kullanımına açılacağını ifade etti.
Dayıoğlu ayrıca elektrik sektörünün geçmişine ışık tutabilecek bilgileri hafızasında taşıyan yeni isimlerle de imkanlar ölçüsünde görüşmeler yapılmaya devam edileceğini söyledi:
“Çalışma süresince yapılmış görüşmelerin kayıtları, derlenmiş fotoğraflar, belge ve bilgiler, akademisyenlerin, sektöre yönelik çalışmalar yürütmek isteyenlerin kullanımına açık olacak. Ayrıca, sektör tarihine ışık tutabilecek bilgileri hafızasında taşıyan başka isimlerle görüşmeler imkanlar ölçüsünde devam ettirilecek”
