Yenilenebilir enerji kaynakları, 2024’te küresel elektrik üretiminin yüzde 31,7’sini oluşturdu. IRENA, 2035 hedefleri için üretimin 2,5 kat artırılması gerektiğini açıkladı.
Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA), 2026 Yenilenebilir Enerji İstatistikleri raporunu yayımladı. Rapora göre, yenilenebilir enerji kaynaklarından elde edilen elektrik üretimi 2024 yılında bir önceki yıla göre yüzde 9,8 artış gösterirken, bu kaynakların küresel elektrik üretimindeki payı yüzde 31,7’ye yükseldi. Böylece yenilenebilir kaynaklardan üretilen toplam elektrik miktarı 9 bin 836 teravat-saate (TWh) ulaştı.
Aynı dönemde yenilenebilir olmayan enerji kaynaklarından elektrik üretimindeki artış ise yüzde 1,4 seviyesinde kaldı. Rapor, 2024 yılında kaydedilen yenilenebilir enerji büyümesinin, 2023’e göre belirgin şekilde daha yüksek gerçekleştiğini ortaya koydu.
COP31 Başkanlığı küresel hedefi açıkladı
IRENA’nın hazırladığı yol haritasını temel alan ve Türkiye tarafından yürütülecek COP31 Başkanlığı, Eylem Gündemi kapsamında 2035 yılına kadar nihai enerji talebinin yüzde 35’inin elektrikle karşılanmasını hedefleyen küresel elektrifikasyon planını duyurdu.
Yeni yayımlanan verilere göre bu hedefe ulaşılabilmesi için yenilenebilir enerji kaynaklarının küresel elektrik üretimindeki payının 2024’teki yüzde 31,7 seviyesinden 2035 yılına kadar yüzde 78’e çıkarılması gerekiyor. Bu da mevcut üretim seviyesinin yaklaşık 2,5 kat artırılması anlamına geliyor.
IRENA’dan temiz enerji çağrısı
IRENA Genel Direktörü Francesco La Camera, verileri değerlendirirken şu ifadeleri kullandı:
“Dünya, yenilenebilir elektriği itici güç olarak alan elektrifikasyon sürecini enerji dönüşümünün temel taşı olarak benimseyip destekliyor. Küresel elektrifikasyona yönelik artan destek; temiz elektriğin enerji güvenliğini, dayanıklılığı ve rekabet gücünü artırdığına dair ortak bir anlayışı yansıtıyor. Bu durum, yenilenebilir elektrik üretiminin önümüzdeki on yıl içinde —bugünkü seviyenin yaklaşık 2,5 katına çıkacak şekilde— benzeri görülmemiş bir hızla artmasını gerektirecek. Teknolojiler mevcut, ekonomik koşullar ise son derece cazip. Artık binalar, ulaşım ve sanayi alanlarında fosil yakıtlardan temiz elektriğe hızla geçiş yapmalıyız.”
Asya üretimde ilk sırada yer aldı
Bölgesel verilere göre 2024 yılında yenilenebilir elektrik üretiminde liderliği Asya üstlendi. Özellikle güneş ve rüzgar enerjisindeki güçlü büyümenin etkisiyle kıta, tüm teknolojilerin katkısıyla 4 bin 589 TWh üretim gerçekleştirdi. Bu rakam bir önceki yıla göre yüzde 14,3’lük artışa işaret etti.
Avrupa’da üretim yüzde 7,2 yükseldi
Avrupa ise güneş ve hidroelektrik kaynaklı üretimdeki artış sayesinde 1.758 TWh elektrik üretirken, yıllık bazda yüzde 7,2 büyüme kaydetti. Kuzey Amerika’nın üretimi 1.535 TWh’ye ulaşırken artış oranı yüzde 5,8 oldu. Güney Amerika ise tüm yenilenebilir teknolojilerdeki yükselişin etkisiyle 1.047 TWh üretim gerçekleştirerek yüzde 2,9 büyüme sağladı.
Diğer bölgelerde üretim arttı
Avrasya’da yenilenebilir elektrik üretimi 411 TWh’ye ulaşırken yüzde 11,9 artış kaydedildi. Afrika, jeotermal enerji dışındaki tüm yenilenebilir kaynakların katkısıyla 227 TWh üretim gerçekleştirerek yüzde 5,7 büyüdü.
Okyanusya’nın üretimi 138 TWh olurken yıllık artış yüzde 3,4 olarak gerçekleşti. Orta Doğu ise 76 TWh üretim ve yüzde 17,3’lük büyüme oranıyla bölgeler arasında en yüksek artışı kaydetti. Orta Amerika ve Karayipler’de ise yenilenebilir elektrik üretimi 55 TWh’ye ulaşırken artış oranı yüzde 5,8 olarak gerçekleşti.
Ömer Faruk Daşkın
